SEPARATOR SUBSTANCJI ROPOPOCHODNYCH–PRZEPISY, MONTAŻ I DOBÓR

lutego 20, 2026
Agata Wałęsa
3 polubień
855 odwiedzin
0 komentarzy

Separator substancji ropopochodnych – gdzie jego montaż jest konieczny?

Separator substancji ropopochodnych (separator oleju) jest urządzeniem, które służy do oczyszczania ścieków i wód opadowych oraz roztopowych z substancji ropopochodnych takich jak oleje, benzyna, smary czy paliwa. Separator ropopochodny stosuje się w takich miejscach, gdzie istnieje zagrożenie przedostawania się tych zanieczyszczeń do kanalizacji, gleby lub zbiorników wodnych.

Do charakterystycznych obiektów, które wymagają instalacji separatora substancji ropopochodnych należą:

stacje paliw,
myjnie samochodowe (automatyczne i ręczne),
warsztaty i serwisy samochodowe,
parkingi i place manewrowe,
bazy transportowe,
zakłady przemysłowe wykorzystujące lub magazynujące oleje i paliwa.

Co to jest separator substancji ropopochodnych?

Separator substancji ropopochodnych to urządzenie, które oddziela oleje od wody dzięki różnicy gęstości. Substancje ropopochodne są lżejsze od wody i dlatego unoszą się na jej powierzchnię, natomiast oczyszczona woda odpływa do kanalizacji lub do odbiornika.

W praktyce stosuje się:

separator z osadnikiem – do zatrzymywania piasku i zawiesin,
separator koalescencyjny – wyposażony we wkład koalescencyjny zwiększający skuteczność separacji,
separator z by-passem – stosowany przy dużych przepływach wód opadowych.

Jak działa separator ropopochodny?

Typowy separator ropopochodny wyróżniamy :

Komory osadnika – zatrzymuje piasek, błoto i zawiesiny mineralne.
Komory separacyjnej – w której następuje oddzielanie oleju od wody.
Wkładu koalescencyjnego – łączy drobne krople oleju w większe, co poprawia skuteczność oczyszczania.
Zabezpieczenia pływakowego – zamyka odpływ przy nadmiernym nagromadzeniu oleju.

Separator koalescencyjny (klasa I) zapewnia możliwość osiągnięcie stężenia substancji ropopochodnych w odpływie ≤ 5 mg/l, zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 858.

Schrmat działania separatora substancji ropopochodnych

Separator ropopochodny – przepisy i podstawa prawna

Wymóg stosowania separatorów substancji ropopochodnych wynika z przepisów ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

1. Prawo wodne

Dz.U. 2017 poz. 1566 z późn. zm., art. 77 i 78 – mówią o obowiązku zapobiegania przedostawaniu się substancji szkodliwych do wód i ziemi.
Wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wymaga, aby były one oczyszczone w sposób zabezpieczający środowisko, co w praktyce oznacza konieczność zastosowania separatorów.

2. Prawo ochrony środowiska

Rozporządzenie Ministra Budownictwa z 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych (Dz.U. 2006 nr 136 poz. 964) – Określa między innymi dopuszczalne wartości zanieczyszczeń w ściekach odprowadzanych do kanalizacji.

3. Rozporządzenie dotyczące wprowadzania ścieków

Rozporządzenie Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. 2006 nr 137 poz. 984 z późn. zm.) – zawiera wymogi techniczne dotyczące oczyszczania ścieków i określa, że ścieki zanieczyszczone substancjami ropopochodnymi muszą być poddane podczyszczaniu (m.in. w separatorach).

4. Prawo ochrony środowiska

Według Dz.U. 2001 nr 62 poz. 627 z późn. zm. nakłada się obowiązek stosowania rozwiązań technicznych minimalizujących negatywny wpływ działalności gospodarczej na środowisko.

5. Normy PN-EN 858-1 i PN-EN 858-2

Normy techniczne PN-EN 858-1 i PN-EN 858-2 określają wymagania dla projektowania, budowy, doboru i użytkowania separatorów substancji ropopochodnych.

W jakich sytuacjach wymagany jest separator oleju?

Separator substancji ropopochodnych powinien być zaprojektować i zamontować, gdy:

istnieje ryzyko spływu zanieczyszczeń ropopochodnych do kanalizacji, wód lub gruntu,
wody opadowe z terenów utwardzonych (np. parkingi powyżej 0,1 ha) są odprowadzane do kanalizacji deszczowej lub do środowiska,
wymagają tego warunki decyzji środowiskowej lub pozwolenia wodnoprawnego,
obiekt prowadzi działalność związaną z eksploatacją pojazdów lub magazynowaniem paliw.

Separator do stacji paliw, separator do warsztatu czy separator do myjni samochodowej to w praktyce rozwiązania standardowe i nakazywane przez organy administracyjne.

Wymogi projektowe dla inwestora – normy dla separatorów ropopochodnych

Projektant powinien:

dobrać separator ropopochodny zgodnie z normą PN-EN 858,
określić klasę urządzenia (klasa I lub II),
zaprojektować separator z osadnikiem,
przewidzieć urządzenie odcinające (pływak),
zapewnić dostęp do czyszczenia i serwisowania,
wskazać sposób zagospodarowania odpadów ropopochodnych.

Dobór separatora ropopochodnego powinien opierać się obliczeniu powierzchnię zlewni, charakter obiektu oraz sposób odprowadzania wód.

Jaki separator oleju dla myjni, warsztatu i parkingu?

Poniżej przedstawiamy krótkie wskazówki jaki typ separatora (i jakie elementy dodatkowe) wybrać dla trzech typowych obiektów: myjnia samochodowa, warsztat, parking.

Separator koalescencyjny czy separator klasy II?

Klasa I — wymagane gdy woda odprowadzana może trafić do wód/gleby albo gdy zarządca wymaga ≤5 mg/l oleju.
Klasa II — zwykle dla wód opadowych odprowadzanych do kanalizacji deszczowej (≤100 mg/l).

1. Separator do myjni samochodowej (detailing)

Typ separatora: separator z osadnikiem, komorą koalescencyjną i automatycznym pływakiem odcinającym; obowiązkowo klasa I (myjnie — klasy I wymagane praktycznie zawsze).

Dlaczego: myjnie produkują ścieki o dużej zawartości olejów, emulsji i detergentów → wymagana wysoka skuteczność (≤5 mg/l).

2. Separator ropopochodnych do warsztatu i serwisu samochodowego

Typ separatora: separator z osadnikiem i komorą koalescencyjną — zwykle klasa I (ze względu na zawartość olejów i ryzyko wycieków).

Dlaczego: warsztat ma punktowe, skoncentrowane zanieczyszczenia (oleje, smary, płyny eksploatacyjne) — wymagany wysoki stopień oczyszczenia i zabezpieczenie przed awarią.

3. Separator oleju na parking

Typ separatora: separator z osadnikiem, wkładem koalescencyjnym i by-passem, zwykle klasa II; rozważ klasę I jeśli odbiornikiem są wody powierzchniowe/ziemia lub lokalne przepisy tego wymagają.

Dlaczego: wody opadowe zawierają rozproszone hydrocarbony + dużo piasku/soli — osadnik jest kluczowy; wkład koalescencyjny poprawia wyłapywanie drobnych kropelek oleju.

Co to jest separator ropopochodnych z by-passem?

Separator z by-passem jest to instalacja, w której część przepływu (normalny przepływ projektowy) podlega separacji substancji ropopochodnych, natomiast nadmierny przepływ przy bardzo intensywnym opadzie przepływa by-passem (obejściem) omijając separator. Dalej jest odprowadzany do systemu odwadniającego (np. do kanalizacji deszczowej, zbiornika retencyjnego itp.).

By-pass stosuje się, aby:

nie powodować cofek i zalewania placu podczas ekstremalnych opadów,
nie wymagać nadmiernie dużego i drogiego separatora (który musiałby przepuścić stosunkowo rzadko występujące, ale bardzo duże natężenia przepływu).

Czyszczenie separatorów ropopochodnych i eksploatacja

1. Obowiązki wynikające z norm i prawa dot. użytkowania separatora

Norma PN-EN 858-2 wymaga regularnych kontroli i opróżniania separatorów.
Prawo wodne i pozwolenia wodnoprawne zobowiązują do prowadzenia separatorów w sposób gwarantujący skuteczność.
Odpady ropopochodne i osady to odpady niebezpieczne → muszą być odbierane przez uprawnioną firmę (z wpisem do BDO).

2. Częstotliwość kontroli i czyszczenia separatora oleju

Kontrola wizualna: co 1–3 miesiące.
Czyszczenie / opróżnianie separatora: zależnie od napełnienia, ale min. 1–2 razy w roku.
Przegląd pełny: raz w roku.
Wymiana wkładów koalescencyjnych: co kilka lat lub zgodnie z zaleceniem producenta.

3. Elementy separatora ropopochodnych wymagające obsługi

Osadnik wstępny – usuwanie piasku, błota, soli (szczególnie po zimie na parkingach).
Komora separacyjna – kontrola grubości warstwy oleju (sonda, miarka, system czujników).
Pływak odcinający – sprawdzenie, czy działa prawidłowo (zamyka odpływ przy przekroczeniu dopuszczalnej warstwy oleju).
Wkład koalescencyjny – czyszczenie lub wymiana, gdy jest zatkany lub zniszczony.
Bypass (jeśli jest) – sprawdzenie przelewu, czy nie jest zablokowany.
Studzienki dopływowe i odpływowe – kontrola drożności.

4. Dokumentacja i monitoring separatora substancji ropopochodnych

Dziennik eksploatacji separatora – notuje się daty kontroli, czyszczenia, odbioru odpadów.
Systemy alarmowe (zalecane): czujniki poziomu oleju i osadu → wysyłają sygnał o konieczności opróżnienia.
Dokumentacja odbioru odpadów – karty przekazania odpadu w systemie BDO.

5. Konsekwencje braku serwisu separatora oleju

Utrata skuteczności → olej trafia do kanalizacji lub środowiska.
Ryzyko zatkania separatora i cofek w instalacji.
Niesprawny pływak → brak odcięcia → awaryjny wyciek ropopochodny.
Kary finansowe i odpowiedzialność prawna (naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego).

6. Rekomendacje praktyczne dot. separatora substancji oleistych

1. Zawrzyj umowę serwisową z firmą posiadającą zezwolenia na odbiór odpadów ropopochodnych.

2. Wprowadź harmonogram konserwacji (np. kwartalne przeglądy, półroczne czyszczenia, roczny audyt).

3. W miejscach o dużym ryzyku (warsztaty, myjnie) – stosuj automatyczne czujniki poziomu oleju/osadu.

4. Po każdym czyszczeniu sprawdzaj szczelność separatora i stan uszczelek.

Jeśli są wątpliwości co do doboru separatora substancji ropopochodnych, do klasy urządzenia lub do wymagań normy PN-EN 858, zasięgnij porady u projektanta lub działu technicznego producenta

Zespół Aquatechnika chętnie pomoże w doborze separatora ropopochodnego na podstawie projektu i warunków odprowadzania ścieków. Zachęcamy do kontaktu z naszymi inżynierami!